Dojoregels
Woord vooraf
Een dojo (di. een tempel, zencentrum, dojo, groep of correspondent) is een plaats waar zazen (zittende meditatie) beoefend wordt. Geconcentreerd op lichaam en ademhaling leer je jezelf te vergeten en de diepe dimensie van het bestaan te verwezenlijken in eenheid met alle wezens.
Om een serene beoefening mogelijk te maken, dienen bepaalde regels in acht genomen te worden. Ze bieden een gelegenheid om aandacht te oefenen voor de onderlinge afhankelijkheid met de anderen, en om wederzijds respect te betonen. Ze zijn een hulp voor de daadwerkelijke verwezenlijking van de weg, met lichaam en geest één, tijdens zazen en tijdens de dagelijkse activiteiten.
De regels en de gedragscode in de dojo zijn geen belemmeringen maar een uitdrukking van de Boeddhanatuur, het ongescheiden leven met de anderen. Als ze zonder gehechtheid beoefend worden, helpen ze ons om ons kleine ego te
overstijgen en worden ze een bron voor bevrijding en mededogen.
1. In de dojo wordt de spirituele traditie van het soto-zenboeddhisme onderricht, bestudeerd en beoefend. Alle activiteiten in de dojo (zazen, samu, ceremonieën en momenten van sociaal contact) zijn een gelegenheid om deze weg te verdiepen in de verschillende aspecten van het leven.
2. De tien voorschriften van de bodhisattva dienen als gedragsregels: niet doden, niet stelen, niet liegen, niet hunkeren of geen lijden veroorzaken vanuit je seksuele verlangens, lichaam of geest niet bedwelmen, de anderen niet bekritiseren, niet hoogmoedig zijn of jezelf hoger inschatten dan de anderen, niet gierig zijn, niet boos worden, de drie schatten (Boeddha, dharma en sangha) niet belasteren. Deze voorschriften zijn – net als de andere paramita’s: vrijgevigheid, geduld, inspanning, concentratie en wijsheid – tegelijkertijd de uitdrukking van het ontwaken en de manier om de beoefening op elk moment van het dagelijkse leven voort te zetten.
3. Alle beoefenaars zijn spirituele vrienden. Ze spannen zich in om op basis van wederzijds respect een stimulerende sfeer te scheppen en om het overgedragen onderricht in praktijk te brengen.
4. De oudere leerlingen die verantwoordelijk zijn voor het onderricht moeten dit overdragen met welwillendheid en bescheidenheid en vermijden om andermans fouten op een vijandige manier te bekritiseren. Ze hoeden zich voor machtsmisbruik in verband met de invloed die hun functie met zich kan meebrengen. Ze geven het voorbeeld door het onderricht dat ze doorgeven zelf te beoefenen.
5. Bewust van het feit dat we het geluk hebben om het soto-zenboeddhistisch onderricht te kunnen ontvangen, spant iedereen zich in om het te beschermen en om met zijn eigen praktijk een bijdrage te leveren om het op toekomstige generaties te kunnen overdragen.
6. Om de voor de beoefening vereiste rust en concentratie in de dojo te bewaren, worden mensen die deze regels niet kunnen volgen niet toegelaten. Dit zijn met name mensen onder invloed van alcohol of drugs en ernstig mentaal zieken, die gevraagd zullen worden om zich te verzorgen.
7. Ruzies en onnodige discussies zijn te vermijden. Als ze toch opduiken, moeten de beoefenaars er zo snel mogelijk een einde aan stellen.
8. Iemand die de praktijk in de dojo langdurig stoort kan tijdelijk de toegang ontzegd worden. Als deze persoon na beraad verandert en spijt heeft van zijn/haar fout, kan hij/zij weer in de dojo opgenomen worden.
9. Iedereen moet op tijd komen. Laatkomers mogen de anderen niet storen.
10. Schoenen en kleren moeten altijd netjes opgeruimd worden. Aangeraden wordt om een zwarte kimono te dragen, of eenvoudige kleren met een donkere kleur.
11. Verzorg ook je lichaamshygiëne en vermijd parfum of versieringen te dragen.
12. Het hout wordt zeven minuten voor zazen geslagen. Van dan af respecteert iedereen de stilte.
13. Na zazen volgt een ritueel dat de beoefening uitdrukt. Een korte ceremonie wordt aangeraden, met sanpai, wierookoffer en recitatie van de Hannya Shingyo, de Shiguseiganmon, de Eko van de patriarchen (volledig of in verkorte vorm) of de Fueko, en de Jihosanshi. ’s Morgens begint de ceremonie met de Kesasoetra. Ook de Sandokai, de Hokyo Zanmai of de Daihishin Darani kunnen gezongen worden. Wie er niet aan wenst deel te nemen kan in stilte blijven staan met de handen in sashu.
14. Samu (werk in de dojo) maakt deel uit van de zenpraktijk, als een beoefening van concentratie en vrijgevigheid.
15. De dojo is voorbehouden aan zazen, maar activiteiten in harmonie met zazen — zoals Shodō of Ikebana – kunnen er ook plaatshebben.
16. Vooraleer iemand iets in de dojo organiseert, dient het advies van de verantwoordelijke gevraagd te worden. Er kan niets buiten zazen georganiseerd worden zonder de instemming van de verantwoordelijke.
17. In de dojo wordt niet hardop gesproken. Hoest of snuit je neus ook niet luid. Na zazen wordt aangeraden om kalm en geconcentreerd te blijven.
18. In overleg met de onderrichters van de dojo en de oudste gewijde beoefenaars, ziet de dojoverantwoordelijke erop toe dat deze regels gerespecteerd worden om de zuivere praktijk van iedereen te beschermen. Ook de spirituele raad van de AZB of ABZE kan daarbij hulp bieden.
19. Deze regels zijn van grote waarde en moeten gerespecteerd worden, maar geen enkele regel vervangt de ontwaakte beoefening die de bron is van wijsheid, welwillendheid en mededogen.